width=“Nee!!” klinkt het ferm. Iris heeft de telefoon opgenomen en dit is het antwoord dat ze geeft op een vraag die de persoon aan de andere kant van de lijn heeft gesteld. Het blijft even stil… Ik kan de vertwijfeling van de persoon aan de andere kant van de lijn bijna voelen. De voorzichtigheid waarmee deze persoon zichzelf afvraagt of zijn vraag niet duidelijk was. De tiende seconde denktijd waarin die persoon zich afvraagt of hij het antwoord verkeerd gehoord heeft.
Ik kan de zorgvuldig uitgekozen woorden waarmee de vraag opnieuw gesteld wordt bijna horen. Dan hoor ik weer een ferme “NEE” nu nog duidelijker en helderder dan de vorige nee.

Bedriegelijk uiterlijk
Dit is Iris ten voeten uit. Van de buitenkant gezien lijkt het alsof ze doet wat ze wil, volkomen haar eigen koers vaart en zich niet de kaas van haar brood laat eten, bijzonder duidelijk kan verwoorden wat ze wel en niet wil. Niets is echter minder waar.
Onder dit meisje dat zo stevig voor zichzelf opkomt zit een gekwetst kind dat, wanneer het teveel over haar grenzen is gegaan, niet anders meer kan reageren dan met een botte nee op welke vraag je op zo’n moment ook stelt.

Buitengesloten
Iris verlangt naar vriendschap maar heeft geen idee hoe dat werkt. Ze kan met grote verlangende ogen kijken naar al die jongens en meiden die met elkaar de stad in gaan, chatten, logeren, dansen terwijl zij er niet bij mag. Zij wordt buiten elke groep gehouden. Wat is dat in haar? Waarom heeft ze zoveel moeite om een vriendschap te behouden?

Ze kan heel goed vrienden maken. Zodra ze echter een tijdje bevriend is raakt het over. Dit jaar is ze naar de middelbare school gegaan. Een nieuwe klas, nieuwe kinderen, nieuwe kansen. Dat dit geen succes is blijkt uit het de vele malen dat ze huilend thuiskomt omdat ze weer alleen zat in de pauze. Buitengesloten worden door de groep en zelfs een mentor die met zijn handen in zijn haar zit over hoe hij haar hier nu mee kan helpen.

Ze vinden haar een raar kind
Ettelijke gesprekken zijn er al gevoerd met haar, de klas met haar en met de klas apart. Niets helpt. Gister heeft ze er voor gekozen, moedig als ze is, om zelf maar voor de klas te gaan staan en te vragen waarom ze zo naar tegen haar doen. Het antwoord was eenduidig: ze vinden haar een raar kind. Zelfs haar mentor was het, in haar beleving, met de klas eens dat ze een vreemd kind is. Nu zal deze beste pedagogie gestudeerde man dit vriendelijker hebben uitgedrukt maar de boodschap die Iris heeft opgevangen is: “Ik ben een raar kind”.
Terwijl ze met haar twaalf jaar, haar veranderende lijfje, de beginnende acne op haar mooie gezichtje juist veel positieve, opbeurende, motiverende opmerkingen nodig heeft. Om deze aanvallen wat tegengas te geven sluit ze zich volledig af voor de anderen en vaart ze nog meer haar eigen koers. Een rechte lijn richting eenzaamheid.

Dubbele gevoelens
Als moeder vindt ik dit moeilijk om te zien. Eerlijk gezegd zijn de gevoelens in mij nogal dubbel. Los van het feit dat ik haar een heerlijk kind vind kan ik me ook gruwelijk ergeren aan de momenten dat ze zo haar eigen koers vaart. Die momenten dat het lijkt of de hele wereld om Iris moet draaien. Die momenten dat ik haar intern ‘De Prinses’ noem.

Er is ook een deel in mij dat haar sterke kant fantastisch vindt. De manier waarop ze nee zegt, de manier waarop ze moedig de strijd aan gaat en volwassenen wijst op hun aandeel in het meningsverschil. De heldere manier waarop ze pijnpunten kan benoemen. Ik zie daar tegenover ook haar onvermogen om ze bij zichzelf te zien, laat staan om ze te veranderen. Want hoe goed het ook is om voor jezelf op te komen, soms maak je er geen vrienden mee! En als dat is wat je wilt, dan is iets wat zo ontzettend knap is tegelijkertijd een grote valkuil.

Ik heb het recht...
Deze dubbelheid in mij zorgt er natuurlijk ook voor dat ik haar hier moeilijk in kan begeleiden. We leggen de situatie wel bloot. We kijken vooral naar wat ze wil. Maar wanneer er van haar kant een aanpassing zou kunnen plaatsvinden om haar situatie te veranderen dan volgt daar een ferme nee! Meestal gevolgd door de woorden: “Ik heb het recht om te doen wat ik wil!” of: “Ik heb het recht om mijn mening te uiten!”

Mijn eigen gevoel
Dan wordt ik als vanzelf terug geworpen in de gevoelens van mijn kindertijd, waarin ik probeerde zo lief mogelijk te zijn, mezelf volkomen weg kon cijferen om de aandacht en de liefde van mijn ouders te krijgen.
Daar staat ze dan mijn dochter; ferm stoer, maar o, zo kwetsbaar en klein. En daar sta ik dan; klein, kleiner, kleinst te bulderen dat ze het dan zelf maar uit moet zoeken... Ik kan zoveel leren van mijn dochter. Het niet over me heen laten lopen, het opkomen voor mijn behoeftes en mijn verlangens en zij mag van mij leren hoe je je aanpast, zonder jezelf te verliezen, om dat te bereiken wat je graag wilt.

Dezelfde pijn
Mijn dochter en ik dragen allebei dezelfde pijn in ons. Zij uit het op een heel andere wijze dan ik, maar de pijn is hetzelfde. Beide mogen we het recht terug nemen om mens te zijn en op deze aarde rond te lopen, zonder schuldgevoel over ons bestaan!

Niet alles is zoals het lijkt en soms kan een krachtige karakter eigenschap je behoorlijk tegen werken. Of lijkt dat maar zo? Werkt het universum tegen omdat de schijnbaar krachtige eigenschap voortvloeit uit pijn in plaats van liefde? Kinderen kunnen je een verassend heldere kijk geven op je eigen pijn. Neem eens de moeite om door het gedrag van je kind heen te kijken en kom tot de ontstellende conclusie dat, wat je raakt in het gedrag van je kind, vaak voortkomt uit dezelfde pijn als van waaruit jouw gedrag is ontstaan.